Drie van de vier Nederlanders zeggen, heel gemotiveerd, in actie te willen komen wanneer iemand in hun directe woonomgeving door een hartstilstand wordt getroffen. De bereidheid om acuut te helpen, om zo mogelijk levensreddend te kunnen optreden, is groot.
Dit blijkt uit een enquête van het onderzoekbureau PanelWizard in opdracht van verzekeraar Univé, in samenwerking met de Hartstichting.
Echter, slechts een kwart van de iets meer dan elfhonderd ondervraagden vindt dat de eigen buurt ‘goed is voorbereid’ op dergelijke noodsituaties bij medebewoners of bezoekers. Dat wil zeggen: verreweg de meeste (driekwart van de geënquêteerden) vinden dat het dikwijls ontbreekt aan goede en gemakkelijk vindbare reanimatieapparatuur evenals de aanwezigheid van ‘getrainde hulpverleners’ onder medebewoners.
Vooral over de aanwezigheid van mensen die (zeggen te) kunnen reanimeren en het gebruik van een ‘automatische externe defibrillator’ (AED) bestaat flinke onzekerheid. Een AED is een draagbaar apparaat dat het hartritme weer kan herstellen bij een hartstilstand. “Wanneer iemand een hartstilstand krijgt, wil je dat er mensen in de buurt zijn die precies weten wat ze moeten doen, hoe ze moeten handelen”, zegt Sophie Oostveen, projectmanager bij Univé Buurtfonds.
Hoewel een kleine 30.000 van deze ‘Automatische Externe Defibrillatoren’ over het land verspreid zijn – nóg niet genoeg om de beschikbaarheid binnen 500 meter te garanderen, zoals de Hartstichting nastreeft – zijn ze inderdaad onvindbaar voor degene die zomaar, zonder enige kennis daarover, er in het wilde weg naar gaat zoeken.
Ruim vier van de vijf Nederlanders vinden het belangrijk te weten hoe ze kunnen helpen als iemands hart het acuut laat afweten. Toch weet slechts de helft wat ze in zo’n situatie moeten doen. “Ook over de hulp die in de eigen buurt beschikbaar is, bestaat onzekerheid”, zo meldt de enquête. “Zo weet minder dan een derde bij welke buren of buurtgenoten ze terecht kunnen als iemand gereanimeerd moet worden. Slechts 4 procent van de ondervraagden is aangemeld als burgerhulpverlener.”
Tegelijkertijd is het vertrouwen in de onderlinge betrokkenheid groot. Bijna de helft van de Nederlanders verwacht dat buurtbewoners elkaar helpen wanneer iemand een hartstilstand krijgt. Meer dan de helft van de ondervraagden vindt bovendien dat bewoners samen verantwoordelijk zijn om hun buurt zo hartveilig mogelijk te maken.
Ook bij het gebruik van een AED is er een verschil tussen bereidheid en kennis. Bijna twee derde van de Nederlanders zegt in een noodsituatie zelf een AED te durven gebruiken. Toch weten slechts twee op de vijf hoe ze het apparaat moeten bedienen. Ruim de helft weet waar in de eigen buurt een AED te vinden is. De resultaten laten zien dat veel Nederlanders bereid zijn om te helpen, maar dat kennis en voorbereiding niet altijd vanzelfsprekend zijn. Juist bij een hartstilstand is het belangrijk dat omstanders snel weten wat ze kunnen doen.
Er bestaat online een dagelijks bijgewerkte kaart van Nederland waarop alle AED’s per provincie, gemeente en op woonwijkniveau te vinden zijn. Zie hier.
Al met al is er nog veel terrein te winnen. “Kijk bijvoorbeeld eens waar de dichtstbijzijnde AED in uw eigen woongebied hangt”, zegt Sophie Oostveen van het Buurtfonds. “Volg een reanimatiecursus of meld u aan als burgerhulpverlener. Ga ook met de buren in gesprek over hoe je elkaar kunnen helpen. Zo zorgen we er samen voor dat meer mensen weten wat ze moeten doen als elke seconde telt.”
Voor alle informatie en vragen over de burgerhulpverlening bij hartnood, kijk op internet: hartslagnu.nl of hartstichting.nl. E-mailadres: info@hartslagnu.nl. Telefoon: 088-0027000.
Meer tips, weetjes, interviews en programma-informatie leest u in MAX Magazine. Bent u nog geen abonnee? U kunt zich hier bij ons aansluiten.
René Steenhorst is medisch journalist en columnist voor MAX Magazine. Wekelijks verzorgt hij de pagina’s Lekker in je vel en zijn veelgelezen kantlijnrubriek Meer Over Medisch. Bovendien verschijnen van zijn hand regelmatig reportages over medische thema’s. Ruim 45 jaar (1974-2019) schreef René Steenhorst als stafreporter voor De Telegraaf, waarvan 32 jaar als gezondheidsjournalist.
