Deze maand, vijftig jaar geleden, verscheen de eerste aflevering van Sesamstraat. Eppo van Nispen tot Sevenaer, directeur van het Nederlands Instituut voor Beeld & Geluid, blikt terug.
Foto: ANP
Er zijn van die televisieprogramma’s die zo goed als een heel mensen- leven meegaan. Dat geldt ook voor jeugdprogramma’s. Die laatste waren van levensbelang, want in de eerste jaren van de televisie had men grote angst dat de jonge kijkers door de beeldbuis tot niet-lezende duivelskinderen zouden opgroeien. Maar kindertelevisie bleek met series als ‘Dappere Dodo’, ‘Paulus’ en ‘De Fabeltjeskrant’ juist van grote positieve invloed. Niks duivelskinderen, vrolijke lieverds leverden ze vooral op. Het programma dat er met kop en (veren) schouders bovenuit steekt is ‘Sesamstraat’.
Eerste aflevering van Sesamstraat
Deze maand, vijftig jaar geleden, verscheen de eerste aflevering. De serie was overgewaaid uit Amerika waar het concept al in 1969 werd bedacht door de makers van de onvolprezen ‘Muppets’. Het doel: de leerachterstand van kinderen in achterstandswijken op een vrolijke en educatieve manier wegwerken. De VARA maakte in 1974 als eerste een proefaflevering waarin het programma de naam ‘Sesamplein’ kreeg. Het was alleen te duur. Uiteindelijk werd het de NOS die samen met de BRT de handen ineensloeg en zo de hoge maakkosten deelden. Geen plein, maar een straat werd het: ‘Sesamstraat’.
Leerexperiment
Het was een leerexperiment. Nederlandse en Vlaamse peuters hadden het eigen onderwijs beter op orde dan hun Amerikaanse leeftijdsgenoten. De nadruk lag hier meer op het leuke dan het lerende. Een commissie onder leiding van een heuse professor zorgde dat het goed voor de kinderoogjes en -geest was. Vanaf het begin stal ‘Sesamstraat’ de harten van peuters, kleuters én, jawel, ouders.
Een Nederlands straatje
De eerste afleveringen werden opgenomen in en om het kasteeltje Grote Hegge in Thorn. Daarna verdween de straat de Hilversumse studio in. De samenwerking met de Belgen stopte. Het werd een Nederlands straatje. Poppen als de blauwe vogel Pino, Tommie en Ieniemienie de muis speelden de hoofdrol. Hoewel, het waren de stem, handen en voeten van de poppenspelers als Renée Menschaar, Bert Plagman en Catherine van der Woerden. En ja, er waren mensen. Veel grote namen: Lex Goudsmit, Frank Groothof, Sien Diels, Gerda Havertong, Piet Hendriks, Hakim en Aart Staartjes als de wat bonkige Meneer Aart. Zij waren te zien. Velen waren slechts te horen als de stemmen van eigenzinnige poppen: Paul Haenen, Wim T. Schippers, Bill van Dijk, Hein Boele, Hans Boskamp en Alfred Lagarde.
Nog steeds dagelijks te zien
In 2015 leek het doek te vallen. Het geld was op. Er werden Kamervragen gesteld. Gelukkig bleek de serie tijdloos gemaakt. Daarom nog elke dag te zien. En Sesamstraat is te bezoeken. Almere, Nijmegen, Enschede en Almelo hebben er één.
Dit artikel staat in MAX Magazine nummer 3. Bent u geen abonnee, maar wilt u iedere week genieten van puzzels, weetjes, interviews en programma-informatie? U kunt hier abonnee worden.
