Het gratis gordelroosvaccin komt beschikbaar voor een beperkte groep Nederlanders. Vanaf volgend jaar, 2027, kunnen uitsluitend mensen die dán zestig jaar worden een uitnodiging van de overheid tegemoet zien voor vaccinatie tegen gordelroos. Iedereen die al 60-plus is valt buiten de boot. Zíj dienen, wanneer ze het vaccin willen hebben, dit zelf te betalen.
MAX-dokter Ted van Essen: ‘Deze Hollandse zuinigheid is weer te gênant voor woorden’.
Dit zeer strikte besluit heeft demissionair staatssecretaris Judith Tielen (Volksgezondheid, Preventie) bekend gemaakt namens het binnenkort vertrekkende kabinet. Het is een beslissing op de valreep. Jarenlang is er gesteggeld over de invoering van het gordelroosvaccin dat in veel Europese landen door overheden al jaren gratis wordt verstrekt.
Uit de eerste Nederlandse reacties op dit uiteindelijke besluit blijkt verbijstering. “Wat is dit voor onzin! Ik ben net 61 geworden, mijn vrouw wordt zestig begin december. Allebei lopen we het dus mis, volgens deze regeling”, schrijft lezer Henri van Leeuwen. “Ook wij willen het graag hebben, maar moeten heel diep in de buidel tasten. Dat geld hebben we eenvoudig niet”, reageert 63-jarige Ria van Breemen.
De VVD-bewindsvrouw stelt dat de kosten voor een dergelijke vaccinatie inderdaad hoog zijn en dat daarom voor een beperkte groep van circa 150.000 Nederlandse 60’ers is gekozen. Zulks op advies van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Het RIVM becijferde dat de gezondheidswinst voor deze ‘leeftijdsgroep van 60’ het grootst is. Een uit 2 prikken bestaande vaccinatie tegen gordelroos kost rond 400 euro. Volgens de staatssecretaris was het dan ook ondoenlijk om alle 5 miljoen 60-plus Nederlanders voor vaccinatie uit te nodigen. De prijs van het vaccin daalt natuurlijk wanneer veel meer vaccin ingekocht wordt. Andere landen kozen ervoor om in 5 jaar alle mensen van 60 jaar en ouder te vaccineren. Het ministerie van VWS trekt vanaf volgend jaar 47 miljoen euro uit voor de vaccinatie en organisatie daarvan.
Dokter Ted van Essen. Bron: MAX Vandaag
MAX-huisarts dr. Ted van Essen, tevens voorzitter van de Nederlandse Immunisatie Stichting (NIS), laakt het kabinetsbesluit: “Het is me toch weer van een Hollandse zuinigheid die eigenlijk te gênant voor woorden is. Het ministerie beschouwt het vaccineren van ouderen als kostenpost. Terwijl het dat nadrukkelijk niet is: het is een regelrechte investering in senioren.” Volgens Van Essen blijkt uit internationaal onderzoek dat elke euro die in vaccinatie voor ouderen wordt gestoken zichzelf 19 keer (!) terugverdient, op talloze niveaus in de maatschappij. Dat is in zorgkosten, maar ook via het behoud van productiviteit. Veel ouderen hebben een baan. Misschien nog wel vaker leveren zij mantelzorg voor (klein)kinderen of hun eigen ouders.”
Volgens Van Essen laten de ministeries van VWS en Financiën zich al jaren niet overtuigen dat deze vaccinatie uiteindelijk geld oplevert. “Het is precies als met de aanleg van een nieuwe zeedijk. Door een beperkte visie worden de miljoenen die je in zo’n dijk steekt gezien als kostenpost. Dat die dijk over een groot aantal jaren je land behoedt voor allerlei ellende en hoge kosten in geval van een ramp, wordt niet gezien…”
Ted van Essen hoorde het gordelroos-nieuws tijdens de 2e Vaccinatie Dag, een congres in Amersfoort. “Overal zag je collega’s en wetenschappers die het bericht op hun telefoon binnenkregen en totaal ontsteld reageerden op dit kabinetsbesluit. Jarenlang is er door patiënten en artsen voor geknokt om het kabinet met goede en redelijke argumenten te overtuigen dat gordelroosvaccinatie voor een bredere groep senioren écht een goede zaak is. Tevergeefs. De ministersploeg lijdt aan doofheid en kortzichtigheid.”
En, zo voegt de MAX-dokter eraan toe: “Het nieuwe kabinet zegt te willen bouwen aan ‘de gezondste generatie ooit’, het zijn fraaie woorden in het coalitieakkoord. Toch heb ik het gevoel dat daarmee niet mijn generatie wordt bedoeld. De senioren lijken uitgesloten van dergelijke gezondheidskansen. De gordelroos-krenterigheid bewijs dat!”
Elk jaar raken ruim 90.000 mensen in Nederland geïnfecteerd met gordelroos (‘herpes zoster’). In het bijzonder worden mensen getroffen die de 60 jaar gepasseerd zijn, een verzwakte weerstand hebben of een chronische aandoening, zoals diabetes. Deskundigen stellen dat 10- tot 25 procent van de infecties tot een chronische toestand leidt, waarbij mensen langere tijd of zelfs langdurig problemen houden. Meest voorkomende van die problemen is zenuwpijn, ook wel ‘postherpetische neuralgie’ genoemd. “Gordelroos is een van de meest pijnlijke aandoeningen die er zijn”, zeggen huidartsen en virologen over patiënten die een heftige uiting van deze zeer besmettelijke infectieziekte hebben ondervonden.
Meer tips, weetjes, interviews en programma-informatie leest u in MAX Magazine. Bent u nog geen abonnee? U kunt zich hier bij ons aansluiten.
René Steenhorst is medisch journalist en columnist voor MAX Magazine. Wekelijks verzorgt hij de pagina’s Lekker in je vel en zijn veelgelezen kantlijnrubriek Meer Over Medisch. Bovendien verschijnen van zijn hand regelmatig reportages over medische thema’s. Ruim 45 jaar (1974-2019) schreef René Steenhorst als stafreporter voor De Telegraaf, waarvan 32 jaar als gezondheidsjournalist.
