Historische forten, vestingwerken, bunkers en waterlinies. Het zijn allemaal tastbare herinneringen aan de manier waarop we ons door de eeuwen heen verdedigden tegen bedreigingen van buiten af. Tijdens het lange Paasweekeinde van 19 t/m 21 april worden honderden van die erfgoedlocaties voor het publiek opengesteld.
Op de website forten.nl staan alle deelnemers bij elkaar. Het gaat dan om honderden activiteiten door heel Nederland. Er zijn speciale rondleidingen met gidsen en voor de gelegenheid gaan deuren open die anders gesloten blijven. Een zoekmenu maakt het mogelijk op regio en datum te selecteren. Er is ook een interactieve kaart met alle locaties.
Tien jaar geleden maakte de Rijksoverheid een inventarisatie van alle Linies en Stellingen in Nederland. Ze kwamen tot een optelsom van wel 45 stuks, vanaf de oude Romeinse Limes tot de meest recente, de IJssellinie uit de periode van de Koude Oorlog. De locatie van militaire werken wordt meestal bepaald door de geografische omstandigheden. En de aanleg ervan heeft vervolgens vaak een dwingende en blijvende invloed op de inrichting van het omliggende landschap (open schootsveld, type beplanting, waterwerken, etc.). Veel van de oude militaire landschappen zijn nog herkenbaar en sommige zijn ook goed beleefbaar. Twee bijzondere zijn de Stelling van Amsterdam en de Nieuwe Hollandse Waterlinie, samen Unesco Werelderfgoed en met 96 forten, 6 vestingen en 2 kastelen grootste Rijksmonument van Nederland.
Bezoekers Vesting Woudrichem
Wat vestingsteden zo bijzonder maakt, is hun strategische ligging. Ze werden gebouwd om belangrijke grensgebieden en knooppunten van land- en waterwegen te beschermen. Nederland telt maar liefst 159 van deze versterkte steden, elk met unieke verdedigingswerken zoals grachten en poorten. Sommige vestingsteden zijn nog volledig intact, terwijl andere hard werken om hun oude glorie te herstellen door steeds meer hun historische wallen, poorten en gebouwen te restaureren.
Fort Kijkduin Stelling Den Helder. Foto: Michael van Oosten
De Nederlandse waterlinies bevatten veel bunkers, gebouwd in verschillende afmetingen en met uiteenlopende materialen. De Nieuwe Hollandse Waterlinie bevat bijvoorbeeld veel groepsschuilplaatsen type P (piramidevormig). De bunkers van de Duitse Atlantikwall zijn herkenbaar aan het gebruik van gewapend beton, met muren en daken die 2 tot 3,5 meter dik zijn. Na de Tweede Wereldoorlog werden bunkers vooral gebouwd om bescherming te bieden bij een nucleaire aanval tijdens de Koude Oorlog.
Meer informatie? Het volledige programma vindt u op forten.nl
Wanneer? 19 t/m 21 april
Meer tips, weetjes, interviews en programma-informatie leest u in MAX Magazine. Bent u nog geen abonnee? U kunt zich hier bij ons aansluiten.
Léon Klein Schiphorst schreef als dagbladjournalist onder meer over toeristische bestemmingen in binnen- en buitenland. Hij heeft een brede belangstelling voor zowel theater, beeldende kunst als levende natuur. Voor MAX Magazine richt Léon zich op actuele onderwerpen in eigen land, vooral bedoeld voor actieve senioren.
