Dé gids voor radio, televisie en plezierig leven
Abonnementen service: 035 - 2019505

Dág Gouden Koets

Royaltyverslaggever Marc van der Linden geeft voor MAX Magazine iedere week zijn visie op het wel en wee van onze Oranjes en de vorstenhuizen in het buitenland. Sinds vorige week staat de Gouden Koets in het museum. Kan hij daar maar beter blijven?

Voor Prinsjesdag, het grootse ceremonieel dat Nederland nog kent, werd de Gouden Koets voor het laatst in 2015 gebruikt. Ik mis hem niet. Sterker nog, ik vind het geheel er sindsdien wat mooier op geworden. Dat is puur een kwestie van smaak. Ik vind de Glazen Koets prachtig. Hij hoort bij onze monarchie als banketbakkersroom in een tompouce. Besteld door Willem I is het een staatsierijtuig dat in alle vormen de grootsheid van zijn Koninkrijk der Nederlanden toont, een rijk waar de zon min of meer nooit onderging. Van de koloniën in Azië (de Oost), via het moederland in Europa (toen nog het huidige Nederland, België en Luxemburg) naar de West (Suriname en de Antillen). Eén van de machtigste koninkrijken ter wereld, zeker op economisch gebied. Willem I was daar feitelijk alleenheerser. Daar hoorde een statig groots rijtuig bij en dat is de Glazen Koets.

Als koetsen vrouwelijk en mannelijk kunnen zijn, dan is de Gouden Koets zeker vrouwelijk. Het was een cadeau van de bevolking van Amsterdam aan de jonge Wilhelmina, die al vanaf haar tiende koningin was, maar op haar achttiende als staatshoofd zou worden ingehuldigd. Het is een bonbondoos op wielen van het soort dat qua aankleding heel wat lijkt, maar over een bedenkelijke kwaliteit chocola beschikt. Net als het bladgoud geven de afbeeldingen op de koets nog steeds de indruk dat het koninkrijk ‘groots’ was. Maar de monarch was geen alleenheerser meer, België had zich afgescheiden en Luxemburg was naar een ander deel van de Nassau’s gegaan omdat vrouwen er niet mochten regeren. In de koloniën rommelde het, zeker nadat Nederland als laatste kolonist de slavernij had afgeschaft. Toch vonden de meeste Nederlanders dat het huidige Indonesië en Suriname nog steeds van ’ons’ waren. En waar ’we’ eerst zuiver economische belangen hadden, wilden we nu de lokale inwoners omvormen tot net zo ‘beschaafd’ als de Nederlanders zelf. De panelen op de Gouden Koets geven dus in het beste geval een zeer geromantiseerd beeld weer, maar historisch compleet fout. Het ging bij mij zoals met Zwarte Piet. Eerst denk je: waar maakt men zich druk om? Maar gaandeweg, als je je erin wilt verdiepen, ga je het begrijpen. Wie zelf ooit discriminatie heeft ervaren en herkend heeft – en dat is niet altijd makkelijk – ziet waarschijnlijk ook de pijn die Zwarte Piet en de Gouden Koets kunnen opleveren. Het gevoel niet gelijkwaardig te zijn. Niet alleen mensen afkomstig uit onze voormalige koloniën kunnen zich daarin inleven, maar ook vrouwen, homoseksuelen en gehandicapten zullen dat gevoel kunnen herkennen. En als het onderwerp dan ook nog eens gekaapt wordt door een groep die hard en beledigend staat te schreeuwen, dan ren je al snel naar de kant die zegt: een kinderfeest of een koets mogen geen discussie veroorzaken en moeten door heel Nederland zonder controverses gevierd kunnen worden. Als u inzicht wilt krijgen waarom de Gouden Koets een museumstuk moet worden, dan moet u naar het Amsterdam Museum waar alle facetten rondom het maken en de discussie goed in beeld worden gebracht. En de koets staat er. Ook niet onbelangrijk. Het blijft een ontroerend geschenk, dat met de beste bedoelingen is gemaakt.

Marc van der Linden
Royaltyverslaggever

  Post & Mail

Wilt u reageren op de inhoud van MAX Magazine, een tv- of radioprogramma? Stuur dan een bericht naar MAX Magazine. De redactie maakt elke week een selectie en kort soms berichten in.

Reageren