Dé gids voor radio, televisie en plezierig leven
Abonnementen service: 085 - 888 1881

Ons meest vorstelijke paleis

Het Paleis op de Dam, officieel Koninklijk Paleis Amsterdam, is in mijn ogen het meest bijzondere vorstelijke onderkomen ter wereld. Het is dan ook niet als paleis gebouwd, maar als stadhuis van Amsterdam, toen misschien wel de machtigste en rijkste stad ter wereld. Het gebouw straalde dat uit. Buitenlanders die met de boot naar Amsterdam kwamen, konden doorvaren tot waar nu het monument staat.

En daar stonden ze oog in oog met een enorm gebouw dat door en voor burgers was gebouwd.
De bouw had 8,5 miljoen gulden gekost in 1655. Vergelijkbaar met zo’n 105 miljoen euro nu! Het was een multifunctioneel gebouw. De stad werd er bestuurd, maar er werd ook gehandeld, er zat een rechtbank, een gevangenis en zelfs een martelkamer. In 1808 werd het paleis door de stad aangeboden aan de broer van Napoleon, die door hem tot koning van het nieuwe koninkrijk Holland was benoemd.

Lodewijk werd al snel populair bij de Nederlanders, maar werd in 1810 door zijn broer afgezet. Ons land werd ingelijfd bij het Franse keizerrijk en het voormalige stadhuis werd een keizerlijk paleis. Maar drie jaar later keerden de Oranjes weer terug in wat in 1815 het Koninkrijk der Nederlanden zou worden. Bij zijn inhuldiging gaf Willem I het paleis weer terug aan de stad om het zijn originele functie te laten krijgen. Maar Amsterdam weigerde beleefd; men zag op tegen de onderhoudskosten van het oude gebouw. Bovendien wilde men Willem I in het paleis houden, want Amsterdam wilde de hoofdstad van het land worden. Dat laatste is gelukt, maar of de Oranjes ooit echt blij met het paleis zijn geweest?

Zonder tuin en te midden van alle stadsgeluiden zal het nooit als ‘thuis’ hebben gevoeld voor de familie, die gewend was in paleizen te wonen die in weelderige parken lagen. Bovendien kwam in die tijd de riolering nog uit in de grachten van de stad, waardoor het in het paleis anders zal hebben geroken dan Huis ten Bosch of Soestdijk. Maar tegenwoordig is dat gelukkig niet meer zo. Het paleis wordt gebruikt voor de grootste staatsbanketten van de koning.

Zijn gasten, een staatshoofd van een ander land met diens gevolg, verblijven er dan. En meestal slaapt het koningspaar er op die avond dan ook. De gasten krijgen hoekkamers, het koningspaar heeft privévertrekken aan de Paleisstraat. Amsterdam klaagt dan steen en been, want de Dam wordt een tijdje afgesloten en tramlijn 14, die tot enkele jaren geleden langs het paleis reed, wordt omgeleid om de gasten geen last te laten hebben van tramgeluiden. In de afgelopen maanden is het paleis echter stiller dan ooit in zijn bestaan geweest. Geen staatsbanketten, geen gasten, geen bezoekers.

Jan Slagter kreeg in deze bizarre periode een unieke rondleiding door het paleis van conservator Janice Taatgen. ‘Exclusief: achter de deuren van Koninklijk Paleis Amsterdam’ wordt zaterdag 30 mei om 19.05 uur op NPO 1 uitgezonden. Een aanrader, die uitzending. Vanaf juli gaat het paleis weer open voor het publiek, zo is de bedoeling. Ik weet zeker dat u door het programma van MAX en het verhaal van Janice Taatgen ook wilt gaan!

  Post & Mail

Wilt u reageren op de inhoud van MAX Magazine, een tv- of radioprogramma? Stuur dan een bericht naar MAX Magazine. De redactie maakt elke week een selectie en kort soms berichten in.

Reageren