Dé gids voor radio, televisie en plezierig leven
Abonnementen service: 085 - 888 1881

Stap in de goede richting

‘Indië verloren, rampspoed geboren.’ Wie leerde die regel vroeger niet? Toen Indonesië eenmaal een feit was, werd over Nederlands-Indië vaak vol weemoed gesproken.

Pas toen ik volwassen was, ben ik me echt in de geschiedenis van Nederland en Indonesië gaan verdiepen. En dan nog bleek het moeilijk om erachter te komen wat ons land er in die bijna 350 jaar heeft uitgespookt. Over ons koloniale verleden, en zeker onze wandaden in die tijd, is maar weinig bekend. Heel Nederland wist wel dat Nederlands-Indië ons rijk had gemaakt en rijk bleef maken. Het was ook een koninkrijksdeel waar velen intens van waren gaan houden. En toen kwam die 17de augustus 1945 met de Proklamasi waarin het land de zelfstandigheid uitriep. Die leek gesteund te worden door een aanzienlijk deel van de Indonesiërs. En zelfs door vele daar woonachtige Nederlanders die vonden dat het land best op eigen benen kon staan. Maar hier dacht men daar anders over.

Toen het serieus werd, stuurde Nederland oorlogsschepen vol met dienstplichtigen en hogere militairen die net jarenlang in een krijgsgevangenkamp hadden doorgebracht. Zij hadden gezien hoe hard een oorlog eraantoe kan gaan en wisten in wat voor desolate staat Nederland zich bevond. Indië zou hard nodig zijn voor de wederopbouw. Extra gemotiveerd begonnen ze daarom aan de ‘politionele acties’, want een oorlog mocht het niet worden genoemd. Men kwam alleen de orde herstellen. Het werd een keiharde oorlog, waarbij door beide kanten gruwelijkheden werden begaan. En uiteindelijk werd Indonesië toch zelfstandig toen Nederland te horen had gekregen dat ze op geen enkele steun van bijvoorbeeld de Verenigde Staten hoefde te rekenen. Ons land kreeg te maken met een enorme hoeveelheid Nederlanders die terug wilden of moesten. Plus Molukkers, Ambonezen en Papoea’s die hun eed van trouw aan de koningin niet wilden verbreken en dus naar Nederland kwamen.

Voor de wijze waarop Nederland zich heeft gedragen tegen deze mensen moeten we ons diep schamen. Maar vooral de overheid, die tot op de dag van vandaag achterwege laat dat onze Gouden Eeuw en onze koloniale geschiedenis ook een gruwelijke kant hebben gekend. Hoe gevoelig dat nog ligt, blijkt wel uit de ‘excuses’ die gemaakt zijn bij diverse staatsbezoeken aan Indonesië. In 1995 mocht koningin Beatrix van premier Kok niet meer zeggen dan: “Nederland was aanvankelijk niet bereid het Indonesisch streven naar volledige en onmiddellijke onafhankelijkheid te accepteren. De scheiding tussen onze landen is daardoor een langdurig proces geworden, dat veel pijn en bittere strijd heeft gekost.” Willem-Alexander was er destijds als kroonprins bij en wist dat zijn moeder veel verder had willen gaan. We kennen niet alle achtergronden bij het recente staatsbezoek, maar de koning mocht meer dan zijn moeder.

Hij zei bij de staatslunch: “In de jaren direct na de Proklamasi volgde een pijnlijke scheiding die aan velen het leven heeft gekost. Voor de geweldsontsporing aan Nederlandse zijde in die jaren wil ik hier nu, in navolging van eerdere uitspraken van mijn regering, mijn spijt uitspreken en excuses overbrengen. Dit doe ik in het volle besef dat de pijn en het verdriet van de getroffen families generaties lang voelbaar blijven.” Het was een stap in de goede richting, maar wanneer worden we eens open over de echte Nederlandse geschiedenis, inclusief ons slavernijverleden?

Agenda 2020 Koninklijk huis

22 maart
Prins Pieter-Christiaan is jarig, hij wordt 48 jaar.

23 maart
Koningin Máxima
opent in de Kunsthal
in Rotterdam de Week
van het geld.

26 maart
Koningin Máxima is  bij de landelijke docentendag Handels­onderwijs in congrescentrum de Reehorst in Ede.

  Post & Mail

Wilt u reageren op de inhoud van MAX Magazine, een tv- of radioprogramma? Stuur dan een bericht naar MAX Magazine. De redactie maakt elke week een selectie en kort soms berichten in.

Reageren