In de nieuwe tv-serie ‘Maarten & Philip op het spoor’ reizen Maarten van Rossem en Philip Freriks per trein door Europa. In MAX Magazine vertellen ze over hun liefde voor het spoor en de bijzondere mensen en plekken die zij onderweg tegenkwamen. “De vraag die wij tijdens deze reis voortdurend bespraken was: voel ik mij Europeaan?”
Philip: “Ik heb wel wat met treinen, dus toen deze serie op mijn pad kwam, was ik snel enthousiast. Mijn opa was machinist op een stoomlocomotief. Mijn vader werkte ook voor het spoor, maar zat op kantoor. Omdat mijn vader bij de trein werkte konden wij gratis reizen. De trein werd zo mijn tweede huis. Maarten, jij had toch ook wel iets met treinen?”
Maarten: “Ja, van jongs af aan heb ik treinen fascinerend gevonden. In het bijzonder locomotieven. Ik heb zelfs ooit geprobeerd een treinbaantje te bouwen. Maar zoals wel vaker met voornemens van mij is het bij een voornemen gebleven en in chaos gestorven. Ik heb trouwens in de weken dat wij rondreisden voor deze serie wel gezien dat jij véél meer liefde voor het spoor hebt dan ik.”
Philip: “Jij vond het ook prachtig!”
Maarten: “Jawel, maar zelfs als ik wat zuurderig was over bepaalde aspecten van het spoor, dan was jij toch nog wel geneigd dat enigszins te bagatelliseren.”
De Europeaan
Philip: “Vanaf midden 19de eeuw is er een enorm netwerk van sporen over Europa gelegd, met grote economische gevolgen.”
Maarten: “De hele industrialisatie van Europa was niet mogelijk geweest zonder de gigantische investeringen in het spoor. De vraag die wij tijdens deze reis door Europa voortdurend bespraken was: voel ik mij Europeaan?”
Philip: “Ja, ik voel mij Europeaan. Her en der wordt de koffie anders gedronken, de taal is anders, maar ik voel mij overal thuis.”
Maarten: “Uiteindelijk ben ik het liefst bij mijn vrouw in Utrecht, maar ja, ik voel mij wel Europeaan.”
De immigrant
Philip: “Ik wilde jou op deze reis ook Marseille laten zien. Bij uitstek een Europese stad, rijk aan culturen en immigranten. Bedenk je wel dat de Europeaan van oudsher sowieso een immigrant is. Zolang er immigranten zijn, zullen er altijd mensen zijn die zeggen: ‘Die moet je buiten de deur houden, sluit de deur.’ Dat zegt ook de immigrant zelf. De laatste immigrant wil altijd de deur achter zich sluiten. Dit is geen typisch Nederlandse onhebbelijkheid.”
Maarten: “Vergeet niet dat we een groot gedeelte van de immigranten ook heel erg nodig hebben. In een goed draaiende economie, zoals wij die in Nederland hebben, kun je niet zonder immigranten. En voor de duidelijkheid: Dé immigrant bestaat niet.”
Philip: “Klopt, Maarten. Neem nou een bedrijf als ASML…”
Maarten: “…50 procent buitenlanders!”
Het Verdrag van München
Maarten: “Jij was nogal onder de indruk toen we in het gebouw in München kwamen waar het Verdrag van München is getekend. De plek waar Europa Hitler zijn zin gaf met alle gevolgen van dien.”
Philip: “Wij staan daar voor die enorme pompeuze trap en ik stelde mij voor hoe hier Hitler die trap op moet zijn gelopen. Ik voelde dat daar destijds de geschiedenis in de meest tragische zin van het woord geschreven werd. Dat greep mij naar de keel.”
Maarten: “Ik zei nog tegen je: ‘Ik denk dat ze de lift genomen hebben.’”
Philip: “Ja, en je nam daarmee mijn emotie van dat moment af.”
Maarten: “Uiteindelijk kwamen we in de kamer waar Chamberlain, Mussolini, Daladier en Hitler dat Verdrag van München ondertekend hebben. Die kamer was van een extreem aangrijpende onbenulligheid die je niet voor mogelijk houdt.”
Philip: “Dat neemt niet weg dat ik dacht: hier gebeurde het. Hier gingen we op weg naar de grootste ellende die we in de 20ste eeuw hebben meegemaakt.”
Maarten: “Het beste was geweest als Hitler als kleutertje was overreden door een lokale busdienst of op een andere manier eerder aan zijn eind was gekomen.”
Benieuwd naar de rest van het interview? U leest het in MAX Magazine editie 36. Bent u geen abonnee, maar wilt u niets meer uit de gids missen? U kunt hier abonnee worden.
Tekst: Eric van Onna
