Ouderen die op hoge leeftijd in het verpleeghuis ein-de-lijk een antwoord krijgen op datgene waarmee ze hun hele leven al worstelen. “De diagnose is duidelijk: u bent al die jaren dwars gezeten door ADHD.”
Weliswaar een extreem voorbeeld, maar het gebeurt. Mensen lopen soms hun leven lang tegen deuren aan met de vraag: “Wat is er toch met me? Waarom ben ik zo chaotisch, zo impulsief, en zo emotioneel?”
ADHD -de afkorting van: Attention Deficit Hyperactivity Disorder- blijkt bij senioren een onderschat en onderbelicht probleem. Ook al, omdat het veelal wordt toegeschreven aan kinderen en jongeren.
Dat komt naar voren in de eerste resultaten van de nationale peiling ‘ADHD op latere leeftijd’. Aan de peiling, die MAXMagazine.nl afgelopen oktober aankondigde, deden uiteindelijk ruim 8.200 mensen mee, waaronder veel 60-plussers (66 procent). Onder hen waren opvallend veel MAX-lezers.
De nu beschikbaar gekomen uitkomsten van de peiling schetsen een beeld van onbegrepen klachten, late herkenning en een duidelijke behoefte aan meer kennis en passende zorg. Vooral vrouwen en 60-plussers ervaren ADHD-klachten, maar het ontbreekt hun aan een diagnose. Zij kampen vaak met een laag zelfbeeld en zeggen niet de juiste steun te krijgen. Bovendien ziet niet elke huisarts het als een urgent probleem dat begeleiding behoeft, wanneer op late leeftijd alsnog de diagnose ADHD wordt gesteld.
Hoewel ADHD officieel een levenslange aandoening is, denken veel mensen nog steeds dat het verdwijnt als je ouder wordt. Veel klachten worden op latere leeftijd toegeschreven aan veroudering, depressie of beginnende dementie, terwijl ADHD een mogelijke oorzaak kan zijn.
‘Senioren werden als ‘dromerig’ ervaren, ‘chaotisch’ of emotioneel’ genoemd.’
De initiatiefnemer van de landelijke peiling, prof. dr. Arjan Videler (psychotherapeut en GZ-psycholoog), legt uit: “Veel ouderen hebben zich levenslang aangepast en voelden zich altijd ánders. Ze werden als ‘dromerig’ ervaren, ‘chaotisch’ of emotioneel’ genoemd. Allerlei manieren hebben ze ontwikkeld om ermee om te gaan: extra hun best doen, alles controleren, op hun tenen lopen. Ze weten niet beter, en hun omgeving ook niet. Maar als vaste structuren wegvallen, door pensionering, verlies of gezondheidsproblemen, is dat soms niet meer vol te houden en gaan ze op zoek naar een verklaring. Hun klachten worden dan helaas vaak ten onrechte afgedaan als cognitieve achteruitgang.”
“Als je uiteindelijk weet dat je ADHD hebt, kan alleen dat al helpen”, vertelt mede-initiatiefnemer GZ-psycholoog Jolien Diekhorst: “Een diagnose geeft niet alleen een verklaring, maar ook erkenning en de juiste handvatten om ermee om te kunnen gaan.”
Meer verhalen, tips, interviews en programma-informatie leest u in MAX Magazine. Bent u nog geen abonnee? U kunt zich hier bij ons aansluiten.
René Steenhorst is medisch journalist en columnist voor MAX Magazine. Wekelijks verzorgt hij de pagina’s Lekker in je vel en zijn veelgelezen kantlijnrubriek Meer Over Medisch. Bovendien verschijnen van zijn hand regelmatig reportages over medische thema’s. Ruim 45 jaar (1974-2019) schreef René Steenhorst als stafreporter voor De Telegraaf, waarvan 32 jaar als gezondheidsjournalist.
