Komende 12 augustus vindt er in een klein deel van Europa een volledige zonsverduistering plaats. Noord-Spanje en de westpunt van IJsland krijgen in de avond een totale eclips. In het grootste deel van Europa is de verduistering slechts gedeeltelijk, zo ook in Nederland. Deze vindt bij ons plaats in de avond, met de grootste bedekking van de zon omstreeks 20.10 uur.
De laatste zonsverduistering in Spanje was in 2005. Het was destijds een ringvormige verduistering, omdat de maan niet de hele zon bedekte. Een volgende ringvormige verduistering trekt op 26 januari 2028 over Zuid-Spanje. Die van 12 augustus dit jaar is een volledige eclips. Het is de eerste keer na de zonsverduistering van 1999 dat de kernschaduw over een stuk van het Europese vasteland schuift.
De zonsverduistering zal eerst het westen van IJsland aandoen, inclusief de hoofdstad Reykjavík. Het is daar de eerste sinds 1433. De start van de totale zonsverduistering begint er om 17.48 lokale tijd en duurt ongeveer 1 minuut. Daarna is het de beurt aan het noorden van Spanje. In een behoorlijk brede zone ten noorden van Madrid is de totaliteit te zien. Het zal al verder in de avond zijn en richting zonsondergang gaan. De zon staat dus laag aan de westelijke hemel als deze geheel verduisterd raakt. Die positie vormt een extra uitdaging om de eclips volledig te kunnen beleven. Het kan aan de ene kant extra spectaculair uitpakken als het gaat om de mate van verduistering. Aan de andere kant bestaat het risico dat ver weg hangende bewolking de verduistering toch nog afschermt.
Het is bijzonder om te beseffen dat onze enorme zon achter onze kleine maan verscholen raakt. De zon is wel 400 keer groter dan de maan. Maar, zij staat ook wel 400 keer verder weg. En dus lijken ze soms even groot. En bij nieuwe maan kan dan de maan precies voor de zon komen te staan. Aarde, maan en zon staan dan op een lijn. En voilà, een zonsverduistering.
Er is een hele business gebouwd rondom zonsverduisteringen. Er zijn liefhebbers die de wereld rondreizen en op zoveel mogelijk exotische plekken een eclips willen aanschouwen. Er zijn best veel aanbieders van dergelijke reizen. Voor zowel Spanje als IJsland zijn er veel mogelijkheden. Maar ook voor de oceaan. Als de maanschaduw over westelijk IJsland is getrokken, gaat deze lange tijd over de Atlantische Oceaan. Er zullen vast meerdere cruiseschepen in het pad van de totaliteit gaan liggen. Aangezien het hartje zomer is, zijn er vooral in Spanje veel extra toeristen te verwachten. Bovendien zijn de weersomstandigheden er daar vaak helder, wat de kans op een geslaagde eclips groot maakt.
En wij in Nederland? Bij ons is de zon voor ongeveer 90 procent verduisterd. Dat klinkt heel wat, maar is een enorm verschil met een totale verduistering. Wij kunnen in de avond een sikkelvormige zon zien. Ook hier geldt, kijk alleen naar de zon met bescherming voor de ogen. En wie het dit jaar mist, volgend jaar is er weer een totale zonsverduistering in Spanje. Uniek!
Meer tips, weetjes, interviews en programma-informatie leest u in MAX Magazine. Bent u nog geen abonnee? U kunt zich hier bij ons aansluiten.
Grieta Spannenburg is milieukundige en meteoroloog. Ze is onder andere bezig met de combinatie weer en natuur en schrijft veel, vaak en graag. Voor een aantal regionale radiozenders verzorgt Grieta de weersverwachtingen, waaronder Radio M Utrecht. Afwisselend met Jordi Bloem maakt ze de wekelijkse weerpagina in MAX Magazine.
