Tienduizenden volwassenen en senioren in Nederland lopen vaccinaties mis die van belang zijn voor hun gezondheid. Daarop wijst de Nederlandse Immunisatie Stichting (NIS) in de nieuwe voorlichtingscampagne ‘Prik eens door!’.
De actie is een initiatief van een brede samenwerking van ouderen-, zorg- en patiëntenorganisaties. De Nederlandse Immunisatie Week loopt parallel met de Europese inentingsweek (t/m 25 april). De deelnemende organisaties spreken van “jammerlijk gemiste kansen op gezondheidsbescherming”.
Dat veel mensen zich inmiddels niet (meer) laten inenten tegen influenza (griep), corona, pneumokokken, streptokokken, ook het Humaan Papillomavirus (HPV) en het RS-verkoudheidsvirus heeft volgens de Nederlandse Immunisatie Stichting méér oorzaken: “Er is veel twijfel onder mensen, veroorzaakt door onjuiste informatie die veelal wordt gezaaid door aperte tegenstanders van inentingen. Die dringen graag hún mening op als zijnde ‘de waarheid’. Dat leidt tot onzekerheid, het vervolgens napraten van een negatieve mening, en uiteindelijk tot uitstel of afstel bij het halen van een beschermende prik. Vaak gaat het om mensen die aanvankelijk helemaal niet zo negatief waren over inentingen, maar die het nu ook niet meer weten…”
Maar er is ook sprake van trage en versnipperde besluitvorming en uitvoering bij huisartsen en GGD’en, stelt de Nederlandse Immunisatie Stichting nadrukkelijk. “Wie doet wat? En waarom niet sámen?”, stelt voorzitter Ted van Essen. “Daarover bestaat irritatie bij mensen die nu meerdere keren de deur uitmoeten voor inentingen die gemakkelijk op één locatie gegeven hadden kunnen worden. Dus gaan ze maar niet. Daardoor blijven kansen op preventie helaas onbenut en neemt uiteindelijk de ziektedruk in het land onder groepen toe.”
“Vaccinatie is een bewezen effectieve manier om ziekte, complicaties en zorgdruk te voorkomen,” zegt Van Essen. “De kennis is er. De praktijkervaring is er. De uitdaging zit in het sneller en beter verbinden van beleid, uitvoering en het gesprek met patiënten.”
“Verpleegkundigen en verzorgenden zien dagelijks hoe desinformatie en twijfel leiden tot uitstel van vaccinaties”, reageert Jaap Kappert, bestuurslid van de beroepsvereniging Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland (V&VN), een van de deelnemende organisaties. “Naast tijd en ruimte voor goede uitleg op de werkvloer van het ziekenhuis of de zorginstelling is ook betere afstemming nodig: volwassenen en ouderen krijgen nu vaak verschillende oproepen van verschillende zorgverleners, hetgeen verwarring veroorzaakt. Met ‘Prik eens door!’ vragen we aandacht voor de rol van zorgverleners én voor het belang van centrale, eenduidige informatie, zodat patiënten weloverwogen keuzen kunnen maken.”
Waar vaccinatie voor kinderen in Nederland goed is geregeld, blijft vaccinatie voor volwassenen volgens de Immunisatiestichting achter. Vaccinaties voor ouderen en medische risicogroepen zijn nog altijd versnipperd georganiseerd, onduidelijk belegd of nog niet (volledig) ingevoerd. Hierdoor blijven bewezen preventieve maatregelen te lang op de plank liggen, zoals verbeterde griepvaccins of vaccins voor gordelroos en RSV, terwijl de gezondheidswinst groot kan zijn.
“Vooral ouderen en mensen met een kwetsbare gezondheid lopen risico op het ontwikkelen van sepsis, een levensbedreigende complicatie van infecties,” zegt Bert Kuipers, voorzitter van patiëntenorganisatie Sepsis Nederland. “Juist infecties zoals griep en pneumokokken liggen vaak aan de basis. Vaccinatie kan die infecties voorkomen en daarmee ook het risico op sepsis aanzienlijk verkleinen.”
Meer tips, weetjes, interviews en programma-informatie leest u in MAX Magazine. Bent u nog geen abonnee? U kunt zich hier bij ons aansluiten.
René Steenhorst is medisch journalist en columnist voor MAX Magazine. Wekelijks verzorgt hij de pagina’s Lekker in je vel en zijn veelgelezen kantlijnrubriek Meer Over Medisch. Bovendien verschijnen van zijn hand regelmatig reportages over medische thema’s. Ruim 45 jaar (1974-2019) schreef René Steenhorst als stafreporter voor De Telegraaf, waarvan 32 jaar als gezondheidsjournalist.
