De prijs van betaalrekeningen bij de grote banken rijzen de pan uit. De afgelopen vijf jaar verdubbelden ze al van 18 tot ruim 40 euro per jaar.
Maar dat is nog niet genoeg. Ze doen daar dit jaar nog een flinke schep bovenop, van 10 tot 20%, al naar gelang de bank die je hebt. Overstappen naar een andere bank is voor de meeste mensen geen optie. Niet alleen omdat de tarieven van de traditionele banken niet erg verschillen, maar ook omdat je dan van banknummer en betaalpas moet wisselen. Alle automatische incasso’s en overige vaste lasten moeten aan het nieuwe nummer gekoppeld worden. Net als inkomsten uit salaris of pensioen. Bovendien moet je weer wennen aan een nieuwe app. De overstapservice lost dat maar gedeeltelijk op.
Niemand zal ooit gedacht hebben dat het internetbankieren zo duur zou worden. Tenslotte moet je de betalingen allemaal zelf doen. De betaalrekening van de ABN stijgt dit jaar met ruim 15% en gaat bijna 50 euro per jaar kosten. Vergelijkbare pakketten van Rabo en ING zijn nog iets goedkoper, maar worden wel een kleine 10 procent duurder.
De vraag is of deze tarieven het gevolg zijn van een ‘gebrek aan concurrentie’ tussen de banken. Rabo, ING en ABN hebben met z’n drieën ruim 80 procent van de markt in handen. Onlangs noemde consumentenorganisatie ACM concurrentiegebrek als oorzaak van de lage spaarrentes die banken in Nederland bieden. Banken zelf ontkennen dat en benadrukken dat ze voor hun betaalsystemen steeds meer beveiligingskosten moeten maken. Bovendien zeggen ze veel personeelskosten te maken om het witwassen van geld terug te dringen. Maar door verdere automatisering zijn veel van die achterstanden inmiddels weggewerkt en kunnen ze de controles met minder mensen aan.
Bovendien kunnen banken winst maken met het geld dat op de betaalrekeningen staat. Alles bij elkaar staat er voor meer dan 100 miljard euro op die rekeningen. Dat bedrag is vele malen hoger dan de huishoudens maandelijks nodig hebben om hun rekeningen te betalen. Over die tegoeden wordt geen rente uitbetaald. Maar banken verdienen er wel aan, door een groot gedeelte van dat geld veilig te beleggen, bijvoorbeeld door het te stallen op deposito’s bij de centrale bank. Daar maken ze honderden miljoenen winst op.
Die prijsstijgingen wringen, omdat een betaalrekening voor vrijwel iedereen noodzakelijk is, menen experts. “Zonder bankrekening kun je niet deelnemen aan het economisch verkeer en sta je buitenspel.” De Nederlandsche bank (DNB) heeft becijferd dat de huishoudens gemiddeld 14.000 euro op hun betaalrekening hebben staan. Daar zullen velen van opkijken. Dat komt omdat een klein deel van de rekeninghouders veel hogere bedragen op hun betaalrekening heeft staan. Daarmee lopen ze niet alleen veel rente-inkomsten mis, maar trekken ze ook het gemiddelde bedrag van 14.000 euro sterk naar boven. Op de helft van de betaalrekeningen staat maar 3000 euro of minder.
Meer tips, weetjes, interviews en programma-informatie leest u in MAX Magazine. Bent u nog geen abonnee? U kunt zich hier bij ons aansluiten.
Jaap Roelants schrijft over Geld en Recht. Eerst voor het Algemeen Dagblad en Financieele Dagblad, de afgelopen jaren voor MAX Magazine. Daarin heeft hij onder meer een vragenrubriek, waarin hij lezers antwoord geeft op hun vragen over zaken als belasting, pensioen of erven.
