Dé gids voor radio, televisie en plezierig leven
Abonnementen service: 035 - 2019505

Bijten in Beatrix

Dat de Oranjes al eeuwenlang met dieren in beeld worden gebracht, heeft een reden. Honden en katten zorgden voor een huiselijke sfeer (‘Kijk eens hoe gewoon wij zijn’) of hoorden – de honden dan – bij een jachttafereel. In de zeventiende eeuw kon je je welstand laten zien met een eigen dierentuin, toen ‘menagerie’ genoemd. Stadhouder Frederik Hendrik leek er wel wat in te zien en bestelde in 1630 een aantal exotische dieren in Nederlands-Indië.

Hij krijgt een gespikkeld hert, een steenbok, twee witte Molukse kaketoes, een jonge olifant en twee ‘zuidlandse katten’ (waarschijnlijk Indische leeuwen) toegestuurd. Vaststaat dat de olifant de lange reis niet heeft overleefd. Kennis van het houden van deze dieren was er niet, men deed maar wat. Dierenleed? In een tijd dat slavernij als de normaalste zaak werd beschouwd waren er nog geen dieren beschermers. Een nieuwe zending arriveert in 1633 in de haven van Amsterdam. Behalve de olifant (Hansken) is er weer een gespikkeld hert, een luipaard en een kasuaris (een soort struisvogel uit Nieuw-Guinea) aan boord meegekomen.

De dieren hebben de lange reis wonder boven wonder overleefd. Bij het uitladen gaat het mis. Het hert wordt door de olifant doodgedrukt. En het luipaard valt de kasuaris aan en vermorzelt het dier. Dit tweede gedoe zorgt ervoor dat Frederik Hendrik al snel klaar is met zijn privédierentuin. Maar een paar generaties later slaat het opnieuw toe. De schenking van exotische dieren was een vrij gebruikelijke vorm om in de gunst van de stadhouders te komen. Zo ontving Willem V ‘Kaapse ezels’ (zebra’s), papegaaien en zelfs een orang-oetan. Ook kreeg hij twee baby-olifantjes, die al snel Hans en Parkie werden genoemd. Ze werden een attractie bij Paleis Het Loo. Toen de stadhouder naar Londen vluchtte, liet hij zijn olifanten achter, maar zijn papegaai ging mee. Bijna niemand weet dat de ara of de Molukse witkuif (kaketoe) al eeuwenlang bij de Oranjes hoort. Koningin Juliana kreeg ruzie met premier Van Agt toen ze bij het opnemen van haar abdicatiespeech per se haar papegaai in dezelfde kamer wilde hebben.

Het dier kwam niet in beeld, maar maakte wel geluiden. En dus moesten de opnamen diverse malen over. Toen de vogel eindelijk zijn snavel hield, verknalde de oude koningin het bijna zelf door meteen na haar laatste woorden te zeggen: “Zo, gedaan. Ik wil een sigaret en een sherry.” Dat deel is eruit geknipt. Beatrix en Claus hadden een Molukse witkuif. Deze vogels hebben veel aandacht nodig en niet lang na prins Claus stierf ook de witkuif. Beatrix was naar verluidt ontroostbaar, waarop Willem-Alexander, die op Huis ten Bosch ook een papegaai heeft, zijn moeder een grijze roodstaart gaf. Bij de eerste ontmoeting kotste het dier over haar japon. Beatrix besloot hem te houden, maar of het echte vriendschap is geworden in al die jaren? De prinses was onlangs op Curaçao om daar onder meer een fl amingo in de vrije natuur los te laten. Daar vertelde ze een paar keer over haar papegaai. Toen ze een vrouw met een prachtige groene ara op haar schouders zag, zei ze: “Dat durf ik niet met die van mij. Hij bijt dan altijd in mijn oor.”

AGENDA 2021 KONINKLIJK HUIS

13 tot en met 15 december
Koning Willem-Alexander en koningin Máxima brengen een staatsbezoek aan Griekenland.

  Post & Mail

Wilt u reageren op de inhoud van MAX Magazine, een tv- of radioprogramma? Stuur dan een bericht naar MAX Magazine. De redactie maakt elke week een selectie en kort soms berichten in.

Reageren