Dé gids voor radio, televisie en plezierig leven
Abonnementen service: 035 - 2019505

‘Hongerige geldwolven’

Het Kamerdebat over de toelage van prinses Amalia ligt achter ons. Dat de huidige Prinses van Oranje een enorm bedrag per jaar krijgt, kan men haar of de koning niet verwijten. Maar een deel van de politiek maakt er altijd een show van, waaruit een beeld ontstaat alsof de Oranjes een roedel hongerige geldwolven zijn.

Natuurlijk hebben ze zich vóór 1972, toen het Financieel Statuut in de Grondwet kwam, wel bemoeid met deze bepaling die de vergoedingen regelt voor de koning, zijn voorganger en opvolger plus hun partners. Maar sindsdien is het aan de politiek en die heeft alles al die jaren ongewijzigd gelaten. Het bedrag is daardoor ook alleen maar gestegen. Ik gun onze toekomstige koningin alles en weet dat het overgrote deel van haar toelage is bedoeld om kosten mee te dekken. Maar de komende vijf, zes jaar zal Amalia een bedrag krijgen waarvan ze het overgrote deel niet zal gebruiken.

De regeling is in 1972 bedacht voor de toen 34-jarige prinses Beatrix, die een volle agenda had, drie zonen opvoedde en veel reisde met haar man, prins Claus. Ze stond toen acht jaar vóór het koningschap. In Amalia’s geval kan dat nog ruim twintig jaar duren. Ik ga ervanuit dat ze minimaal veertig jaar zal zijn voordat ze koningin wordt; ze zal dus nog wel 22 à 23 jaar moeten wachten. Als er niks aan wordt gedaan, zal zij ondertussen een alsmaar stijgend inkomen hebben. Drie miljoen euro in de laatste jaren voordat ze koningin wordt, is niet onmogelijk. In mijn ogen zijn dergelijke bedragen een groot risico voor de monarchie. Want hoe geliefd ook, de relatie geld en het koningshuis blijft een gevoelig punt in Nederland. Zeker in moeilijke tijden, zoals nu met corona, vinden mensen dat het koningshuis ook moet meevoelen. Ik snap dat wel. En het koningshuis zelf deed dat vroeger meer dan nu.

Ik geef daarbij altijd het voorbeeld van de jonge Juliana die begin jaren dertig een vaste vergoeding kreeg van drie ton per jaar. Daarvan stortte ze 200.000 gulden terug in een fonds van het crisiscomité. Daarmee legde ze de eerste bouwstenen van haar latere populariteit én haar koningschap. Wilhelmina leefde ook zeer sober en legde destijds uit eigen zak bij als ze niet uitkwam met haar toelage.

Als je dat afzet tegen de huidige regeling, waarbij Amalia naar alle waarschijnlijkheid de eerste vijf of zes jaar een miljoen meer krijgt dan ze nodig heeft, bewijs je de Oranjes geen dienst door daar niets over te zeggen. Sterker nog, daarbij zie ik dan een op dat moment nog zestienjarig meisje ineens het gezicht worden van een steeds grotere tweedeling in de maatschappij. Aan de regeling zelf is weinig te doen zonder aanpassingen van de grondwet. Maar aan de invulling die toenmalig premier Lubbers er in 1984 bij een debat over de toelage van Willem-Alexander aan gaf wel. Hij vond dat de kroonprins het teveel aan onkosten betaalde bedrag mocht oppotten voor duurdere jaren. En dat geldt dus ook voor Amalia…

  Post & Mail

Wilt u reageren op de inhoud van MAX Magazine, een tv- of radioprogramma? Stuur dan een bericht naar MAX Magazine. De redactie maakt elke week een selectie en kort soms berichten in.

Reageren